Tại sao loa kiểm tra sân khấu đặt dưới sàn
Tại sao loa kiểm tra sân khấu đặt dưới sàn
Loa kiểm tra (monitor sân khấu hay còn gọi là floor monitor, wedge monitor) thường được đặt thấp, nằm sát sàn (thậm chí gần như nằm nghiêng trên sàn) vì có nhiều lý do kỹ thuật quan trọng, chủ yếu liên quan đến giảm feedback, tối ưu âm thanh cho người biểu diễn, và thực tế sân khấu. Dưới đây là phân tích chi tiết các lý do chính:
Xem thêm: Cách chọn loa đám cưới
Lý do loa kiểm tra sân khấu đặt dưới sàn
1. Tối đa hóa khả năng chống hú (feedback rejection) – lý do quan trọng nhất
- Micro hát (đặc biệt micro cardioid hoặc supercardioid/hypercardioid) có vùng từ chối âm thanh (null/rejection zone) nằm phía sau và hơi chếch lên trên (thường khoảng 120–180° so với hướng thu âm chính).
- Khi loa monitor đặt thấp trên sàn và nghiêng lên khoảng 30–45° hướng về mặt người hát, âm thanh từ loa sẽ phát thẳng vào vùng null của micro → giảm tới 15–20 dB khả năng bị hút ngược vào micro → cho phép đẩy volume monitor to hơn rất nhiều mà không hú.
- Nếu đặt loa cao hơn (ví dụ trên stand hoặc treo), âm thanh dễ rơi thẳng vào hướng thu của micro → feedback xảy ra sớm hơn, volume monitor phải hạ thấp → ca sĩ/khách mời nghe kém hơn.
2. Gần tai người biểu diễn nhất có thể (shortest path to the ear)
- Người hát/ca sĩ thường cúi xuống hát hoặc di chuyển → tai họ ở vị trí thấp (khoảng 1,2–1,6 m tùy tư thế).
- Loa đặt sát sàn + nghiêng lên giúp đường truyền âm thanh ngắn nhất, âm đến tai nhanh, mạnh, rõ hơn, giảm độ trễ và cần ít volume hơn để nghe rõ.
- Nếu đặt cao, âm phải đi quãng đường dài hơn, dễ bị lẫn với tiếng main PA và tiếng vang sân khấu.
3. Tận dụng hiệu ứng boundary/loading sàn (tăng SPL thấp tốn ít công suất)
- Khi loa đặt sát sàn, tần số thấp (bass) được tăng cường tự nhiên khoảng +3 đến +6 dB nhờ hiệu ứng phản xạ sàn (half-space loading).
- Nhiều loa monitor có preset “Floor Monitor” hoặc “Stage Monitor” giảm bass khoảng 3–6 dB để bù lại, giúp âm bass sạch, chặt, không bị ù, đục.
- Nếu đặt cao (không chạm sàn), bass sẽ yếu đi rõ rệt → phải tăng volume → dễ hú hơn.
4. Thẩm mỹ & thực tế sân khấu
- Loa wedge thấp, nghiêng giúp không chắn tầm nhìn của khán giả (đặc biệt sân khấu nhỏ, khán giả ngồi thấp).
- Dễ bố trí, không vướng dây, không cản trở di chuyển của nghệ sĩ.
- Thiết kế loa monitor thường có góc nghiêng cố định (30–45°) để khi đặt sàn là đã đúng hướng tai người dùng ngay.
Tóm tắt nhanh các lý do chính
| Lý do | Lợi ích khi đặt thấp/sát sàn | Hậu quả nếu đặt cao hơn |
|---|---|---|
| Chống feedback | Tận dụng vùng null của micro → + gain trước feedback | Dễ hú, phải hạ volume monitor |
| Khoảng cách đến tai | Ngắn nhất, âm đến nhanh, rõ | Trễ hơn, lẫn tiếng main PA |
| Bass boundary effect | Tăng SPL thấp tự nhiên, bass chắc | Bass yếu, phải tăng volume → dễ hú |
| Thẩm mỹ & thực tế sân khấu | Không chắn tầm nhìn, gọn gàng | Cản trở, vướng víu, kém chuyên nghiệp |
Tóm lại: Việc đặt loa monitor thấp sát sàn không phải vì “tiện” mà là giải pháp kỹ thuật tối ưu nhất để vừa nghe rõ, vừa to được, vừa ít hú trong môi trường sân khấu sống động và áp lực cao. Ngày nay nhiều ca sĩ chuyển sang in-ear monitor để loại bỏ hoàn toàn vấn đề này, nhưng floor monitor vẫn rất phổ biến vì chi phí thấp và cảm giác tự nhiên hơn với nhiều người biểu diễn.